|
ປະເພນີ ບຸນຊຳຮະ ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 7
* ໃນສິບສອງເດືອນ; ຄົນລາວ ໂດຍສະເພາະຊາວພຸດ ມີຮີດໃຫ້ໄດ້ປະຕິບັດກັນຄົບສິບສອງເດືອນ ຊຶ່ງ ເວົ້າໄດ້ວ່າໃນ ສິບສອງເດືອນມີບຸນທຸກໆເດືອນ ຕາມຈາຮີດປະເພນີທີ່ເອີ້ນວ່າ ຮີດສິບສອງນັ້ນແລ.
ໃນຮີດຄອງທີ່ຍຶດຖື ແລະ ປະຕິ ບັດກັນມາ ອັນເອີ້ນວ່າ ຮີດສິບສອງ ໂດຍພື້ນຖານແລ້ວ ການປະຕິບັດຢູ່ແຕ່ທ້ອງຖິ່ນ ເຖິງ ແມ່ນຈະມີອັນແຕກຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ, ແຕ່ກໍ່ມີຈຸດມຸ່ງໝາຍດຽວກັນນັ້ນຄື ການສົ່ງເສີມກໍ່ຄືປົກປັກຮັກສາຈາຮີດປະເພນີ ທີ່ສືບ ທອດກັນມາຕັ້ງແຕ່ບັນພະບຸລຸດ. ຂະ ນະດຽວກັນ ການເຮັດບຸຸນສ່ວນສຳ ຄັນປະການໜຶ່ງກໍ່ແມ່ນການເຕົ້າໂຮມ ຄວາມ ສາມັກ ຄີ, ມີການແລກ ປ່ຽນບົດຮຽນໃນການເຮັດບຸນລະ ຫວ່າງບ້ານກັບບ້ານ ແລະ ຍັງລວມໄປເຖິງການແລກປ່ຽນ ຖອດຖອນ ບົດຮຽນການດຳລົງຊີວິດໄປໃນຕົວ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ໃນເດືອນເຈັດລາວ ຊຶ່ງຕົກພໍດີກັບເດືອນຫົກສາກົນນີ້ ມີຮີດບຸນເບີກຊຳຮະ ໂດຍອີງຕາມການປະຕິບດມາດັ້ງເດີມນັ້ນ ມີວ່າ ຄັນເມື່ອເຖິງລະດູເດືອນເຈັດ ໃຫ້ບູ ຊາເທວະດາອາຮັກລ້ຽງມະ ເຫສັກ ຫລັກ ເມືອງ ແລະໃຫ້ຈັດພິທີເບີກຊຳ ຮະຂັບໄລ່ແນວສະໜຽດຈັງໄຮ,ແນວບໍ່ດີບໍໍ່ງາມ ທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ໃນທຸກເວລາ. ອັນຄວາມ ໝາຍ ຂອງ ຄຳວ່າ: ຊຳຮະ ໝາຍເຖິງ ການຂັບໄລ່ແນວຮ້າຍ ເຊິ່ງເມື່ອກ່ອນເວົ້າວ່າ ໄລ່ຜີສາງນາງຮ້າຍ, ແນວຂີ້ ດຽດຈັງໄຮ ກໍ່ຄື ສິ່ງບໍ່ດີບໍ່ງາມ ໃຫ້ອອກຈາກບ້ານໜຶ່ງ ອັນໄດ້ແກ່ການຊຳຮະສະສາງສິ່ງເປິະເປື້ອນເສົ້າ ໝອງ ເຊັ່ນ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, ບ້ານ-ເຮືອນ ລໆ. ການເຮັດບຸນຊຳຮະ ຈະເປັນຂ້າງຂຶ້ນ ຫລື ຂ້າງແຮມ (ເດືອນເຈັດ) ກໍ່ໄດ້ ຕາມຄວາມເໝາະ ສົມ. ແນວໃດກໍ່ດີ ຮີດດັ່ງກ່າວນີ້ ຫາກ ສົມທຽບໃສ່ບຸນອື່ນໆໃນສິບສອງເດືອນ ຈະຖືວ່າມາຮອດຊູ່ມື້ນີ້ ບໍ່ຄ່ອຍປະກົດມີ ໂດຍສະເພາະໃນເຂດ ເມືອງໃຫຍ່ ສີວິ ໄລທາງວັດຖຸ ກໍ່ຄື ການກ້າວສູ່ສັງຄົມແຫ່ງວິທະຍາ ສາດ. ສຳລັບໃນເຂດບ້ານຊົນນະ ບົດ; ການເຮັດບຸນເດືອນເຈັດ ຍັງປະ ກົດ ມີ ຊຶ່ງການຈັດແມ່ນເລັ່ງໃສ່ເຕົ້າໂຮມຊາວບ້ານ , ປຸກຜາມ ກາງບ້ານ ຫລືໃນສະຖານທີ່ລວມຂອງບ້ານສຳລັບຈັດບຸນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ວັດ, ແຕ່ໂດຍດັ້ງເດີມນັ້ນແມ່ນບ່ອນທີ່ກະວ່າເປັນເຄິ່ງກາງຂອງບ້ານ ແລ້ວຈັດຫາຊາຍ-ຫີນມາໄວ້ ພ້ອມເຄື່ອງບູຊາ ທັງຫລາຍ ອັນປະກອບມີ ຕົ້ນກ້ວຍ, ຕົ້ນອ້ອຍ, ກະໂທງໜ້າງົວ, ຊໍ່ທຸງ, ຫອກ-ດາບ, ທຽນວຽນຫົວ-ຄີງ ຂອງແຕ່ລະເຮືອນມາໂຮມ ກັນໄວ້ ຢູ່ທີ່ຜາມນັ້ນແລ້ວເນັ່ງຝ້າຍມຸງຄຸນອ້ອມບ້ານ, ນິມົນພະສັງຄະເຈົ້າມາສູດປະ ຣິຕະມຸງຄຸນ ເທດຊຳຮະ, ຕອນເຊົ້າມີການ ຖວາຍ ທານ ບິນທະບາດ ຈົບແລ້ວພະສົງສູດຊຳຮະ, ສູດເບີກ, ຫວ່ານຫີນຫວ່ານຊາຍ, ສາດນ້ຳ ມົນ, ລົງຄາຖາໃສ່ກີບໄມ້ເອົາໄປ ຫ້ອຍ ໄວ້ປະຕູເຂົ້າບ້ານ ຫລື ທ່ອນໄມ້ໄຜ່ໄປຝັງໄວ້ປະຕູເຂົ້າບ້ານທັງແປດທິດປ້ອງກັນສະໜຽດຈັງໄຮຕ່າງໆ.
ພິທີຊຳຮະ ບຸນເດືອນເຈັດ ຖືກປະ ຕິບັດສືບມາຫລາຍຊົ່ວອາຍຸຄົນ ຊຶ່ງມາຮອດປັດຈຸບັນ ມີບາງອັນກໍ່ໄດ້ມີການປັບ ປ່ຽນໃຫ້ ເປັນໄປຕາມເງື່ອນໄຂ ແລະ ສະພາບຄວາມເປັນຈິງ ທີ່ມີ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃຫ້ສາມາດສອດຫ້ອຍເຂົ້າກັບຍຸກສະໄໝ./.
|
